การดูแลบำรุงต้น

การดูแลบำรุงต้น ถ้าปฏิบัติตามขั้นตอนการปลูกแล้ว หลังจากปลูกได้ประมาณ 2 สัปดาห์ จะมียอดอ่อนออกมาและระยะห่างจากโคนต้น 1 คืบหากมีกิ่งอ่อนออกมาให้ทำการเด็ดทิ้งอย่าไปเสียดายเพื่อสรีระ และการจัดทรงพุ่มให้สวยงาม เมื่อมะนาวโต สำหรับช่วงนี้มะนาวจะเริ่มดูดซับธาตุอาหารแล้ว เริ่มให้ปุ๋ยเคมีตรากระต่าย หรือตรามงกุฎ หรือตราที่มีในท้องถิ่น 46-0-0 แต่น้อยเพียง 1 ช้อนแกง หรือช้อนโต๊ะโรยรอบๆ ห่างจากโคนประมาณ 2.5 นิ้ว ถัดมาอีก 20 วันให้ปุ๋ยเคมีสูตร 21-7-14 โดยให้ปริมาณที่เท่ากัน โดยสลับกันไปทุก 20 วัน และปริมาณการให้เพิ่มตามขนาดของต้น ให้เสริมโดยใช้ ปุ๋ยอินทรีย์ ยี่ห้อตามท้องถิ่น ใส่ทุก ๆ 4 เดือน โดยใส่รอบๆ ทรงพุ่มตามความกว้างของทรงพุ่ม * เคล็ดลับหนึ่งคือ การให้ปุ๋ยทางดินกับต้นมะนาวเล็ก จะให้ 20 วัน ต่อครั้ง ปุ๋ยที่ให้จะใช้ปุ๋ยยูเรีย (สูตร 46-0-0) ผสมน้ำรดให้ อัตราที่ใช้คือ ปุ๋ยยูเรีย 1 กิโลกรัม ผสมกับน้ำ 10 ลิตร ประมาณการให้ปุ๋ยยูเรียที่ละลายน้ำแล้วต่อต้น ประมาณ 1 แก้วน้ำ ต่อต้น แต่ก่อนที่จะให้ปุ๋ยแก่ต้นมะนาว ดินควรมีความชื้นเพื่อที่จะทำให้ต้นมะนาวสามารถดูดใช้ปุ๋ยได้ดีขึ้น แต่การราดปุ๋ยระวังอย่ารดปุ๋ยให้ชิดโคนต้นมะนาว ให้ห่างออกมาอย่างน้อย 1 คืบ แต่เราจะมาหยุดให้ปุ๋ยยูเรียก็ต่อเมื่อช่วงที่จะเตรียมออกดอกเท่านั้น ต้นมะนาวเล็กมักมีกิ่งกระโดงให้เด็ดปลายยอดทิ้ง ไม่นานกิ่งกระโดงที่ถูกเด็ดยอดอ่อนทิ้งมันจะแตกพุ่มอ่อนออกมาอีกจำนวนมาก พุ่มมะนาวเล็กของเราก็จะขยายใหญ่ขึ้นอีก การดูแลรักษาต้นมะนาวเล็ก จะเน้นบำรุงดูแลรักษาใบอย่างเดียว ปลูกช่วงมะนาวเล็ก อยากให้ทรงพุ่มสวยก็ต้องใส่ปุ๋ยเป็น อย่างต้นมะนาวปลูกแล้วเอนไปทางซ้ายก็ต้องใส่ปุ๋ยข้างขวามากหน่อย ต้นมันจะตั้งตรงขึ้นมา ส่วนต้นพุ่มสวยปกติก็ใส่บริเวณทรงพุ่มมะนาว โคนต้นควรสูงราว 1 ศอก ให้โล่งหน่อย ถ้าดูแลรักษาดีต้นมะนาวอายุ 1 ปี ก็จะได้พุ่มเกือบ 2 เมตร อย่าลืมเรื่องป้องกันหนอนชอนใบและแมลง รวมถึงโรคของมะนาวด้วยระบบการนับวัน 1-4-7 * เรื่องปุ๋ยช่วงนี้ให้เน้นตัวหน้าสูง ถ้าท้องถิ่นท่านมีอะไรก็ใช้ที่ใกล้เคียงก็ได้ ข้อสำคัญต้องมีการจดบันทึก โดยการหาปฏิทินทั้งปีมาเขียนไว้ล่วงหน้าเลยว่าใส่ปุ๋ยอะไรวันไหน ฉีดพ่นยาวันไหน ใส่อะไรบ้างจะได้ไม่ลืม หรือทำสมุดบันทึกเอาไว้ บอกให้คนที่ทำจดไว้ให้เราจะได้ติดตามถูก แก้ปัญหาได้

การพ่นยากำจัดศัตรูของมะนาว

การพ่นยากำจัดศัตรูของมะนาว ศัตรูหลักๆ ของมะนาวมี 2 ชนิดคือ หนอนชอนใบและแมลงปากดูด ให้ทำการพ่นยาอะบาแม็กติน โดยเลือกสูตรเข้มข้นมาใช้ ให้ทำการพ่นยาทันทีที่ยอดอ่อนเริ่มแตกออกมา ความยาวประมาณ 1-2 มิลลิเมตร (หรือเรียกว่าเขี้ยวกระแต) โดยใช้ในอัตราที่ระบุข้างขวดเพื่อป้องกันแมลงปากดูด เช่น เพลี้ยไฟ หลังจากนั้นถัดมาเมื่อใบเริ่มคลี่ออกมาโดยใช้เวลาประมาณ 5-6 วัน ให้ทำการพ่นยาอะบาแม็กตินอีกคร้ง ก็จะทำให้ยอดอ่อนปลอดภัยจากศัตรูขอบมะนาวแล้ว แต่หากมะนาวอายุ 6 เดือนขึ้นไปยอดอ่อนจะออกไม่พร้อมกัน ให้เลือกดูช่วงที่ยอดอ่อนออกมากที่สุด และต้นที่มีใบแก่อาจข้ามไปไม่ต้องพ่นยาป้องกันยอดอ่อนก็ได้เพื่อประหยัดเวลาและค่ายา า า แต่ให้พ่นยาอีกตัวหนึ่งที่ชื่อสามัญคือ ไธอะมีโทแซม ซึ่งชื่อทางการค้าคือ แอคทาร่า ให้ใช้ในปริมาณ 4 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นทุกๆ 30-45 วันเพื่อกำจัดแมลงที่ดื้อยาทั้งหลาย การพ่นสารเคมีกำจัดโรคของมะนาว มะนาวจะมีโรคที่สำคัญคือแคงเกอร์ โรคนี้ให้เน้นการป้องกันอย่าให้เห็นโรคแล้วค่อยหายามาตามแก้ไข ซึ่งมันจะไม่ได้ผลเพราะแคงเกอร์นั้นไม่สามารถรักษาได้เพียงแค่ยับยั้งเท่านั้น ถ้าเปรียบกับโรคของคนก็เหมือนโรคเอดส์ที่เป็นแล้วรักษาไม่หายแต่ให้ยาเพื่อยับยั้งเชื่อได้เท่านั้น ซึ่งอาจจะมีวิธีการยืดอายุหรือกดอาการด้วยงการให้อาหารที่ดีและการบำรุงรักษาต้นมะนาวให้สมบูรณ์ที่สุด ยาที่ใช้ป้องกันมี 2 ตัวคือ 1. ชื่อสามัญคือ คอร์ปเปอร์ ไฮดรอกไซด์ ชื่อทางการค้า ฟังกูราน ให้ผสมน้ำตามที่ฉลากระบุและห้ามใช้สารจับใบเด็ดขาด เทคนิคการพ่นคือพ่นให้ถูกตามกิ่งก้าน และต้นด้วย โดยเริ่มพ่นตั้งแต่เริ่มปลูก ถึง 7 เดือน สามารถพ่นได้ถี่ๆ เนื่องจากมะนาวต้นยังเล็กใช้เวลาไม่นานพ่นทุกๆ 7 วันเมื่อมะนาวอายุมากกว่า 7 เดือนให้ใช้ห่างๆ ได้อาจจะทุก 15 วันก็ได้ 2. ชื่อสามัญคือ สเตรปโซมัยซิน แอกริมัยซิน ชื่อการค้าคือแคงเกอร์เอ๊คซ์ (ปัจจุบันหาซื้อยาก) หากหาซื้อไม่ได้ให้ใช้ชื่อสามัญ สเตรปโซมัยซิน แทนได้ สำหรับการพ่นใช้ 6-12 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตรโดยพ่นทุก 30 วัน เน้นพ่นเฉพาะลำต้นและกิ่งเท่านั้น การป้องกันเป็นสิ่งที่ถูกต้องแล้วไม่ใช่รักษา ป้องกันเป็นสิ่งที่ถูกต้องแล้ว ไม่ใช่รักษา มีหลักๆดังนี้ 1. หนอนชอนใบ ใช้อะบาเม็กติน 2. แมลงปากดูด เพลี้ยไฟ ใช้คลอร์ไพลิฟอส 3. แคงเกอร์ ใช้ฟังกูราน 4. แมงค่อม ใช้แอคทารา 5. ไรแดงใช้ โพรพาไกต์ *เคล็ดลับ "การจัดการศัตรูพืช” แนะนำให้ใช้ ระบบ 1-4-7 ของ รศ.ดร. รวี เสรฐภักดี แล้วเห็นว่าดีจึงนำมาเผยแพร่ต่อชาวสวนมะนาวมือใหม่ เพื่อป้องกันและรักษายอดอ่อน โดยเริ่มไปตั้งแต่ช่วงที่พืชมี การผลิ “ใบอ่อน”หรือ“ดอกอ่อน”หรือ“ผลอ่อน” ออกมาได้ขนาดประมาณ 2-3 มม. จังหวะนี้เองที่ ศัตรูพืช อาทิ “เพลี้ยไฟ” จะเริ่มเข้าทำลายรวมทั้ง “หนอนชอนใบ” ก็จะเข้ามาวางไข่ด้วย ให้นับเป็นวันที่ 1 ในการฉีดพ่นยาเพื่อป้องกันกำจัด เช่น อะบาเมกติน แล้วก็เว้นวันที่ 2 วันที่ 3 ไปวันที่ 4 ฉีดซ้ำอีกโดยใช้ยาตัวเดิม จากนั้นก็เว้นวันที่ 5 วันที่ 6 ไปวันที่ 7 ฉีดอีกโดยใช้ เมทามิโดฟอส, อะฟีโนฟอส, คลอไพรีฟอสตัวใดตัวหนึ่ง หรือใช้เมทาฯ บวกกับไซเปอร์เมทริน เป็นการป้องกันหนอนชอนใบ เพื่อไม่ให้เกิดบาดแผล ซึ่งโรคแคงเกอร์จะเข้าทางบาดแผลเท่านั้น ก็จะตัดวงจรของแมลงศัตรูพืชได้พอดี แต่หลังจากนี้ไปแล้วหากพบการระบาดอีกก็ฉีดพ่นยาเพื่อการกำจัดเป็นกรณีๆ ไป ระบบนี้มีเหตุผลคือ เมื่อมะนาวหรือต้นไม้เริ่มแตกใบอ่อนศัตรูจะเข้าทำลายได้ง่าย เมื่อมะนาวแตกใบอ่อนศัตรูเริ่มมาวางไข่เราพ่น 1 ครั้ง (วันที่1) แมลงตาย ไข่ถูกกำจัด วันที่ 4 พ่นอีก 1 ครั้งไข่ที่หลงเหลืออยู่ถ้ากลายเป็นหนอน กำลังโตยังไม่ทันวางไข่ก็จะถูกกำจัด อีก 1 ครั้ง (ใบมะนาวจะเริ่มแก่ขึ้น) ในวันที่ 7 พ่นอีก 1 พ่นครั้งนี้หนอนและศัตรูพืชถูกกวาดเรียบ ใบมะนาวจะโตเต็มที่พ้นระยะที่ศัตรูจะเข้าทำลายได้ง่ายแล้ว จากยอดอ่อนจนใบคลี่สุดใช้ระยะเวลา 10-15 วัน ที่เหลืออาจจะเป็นพวกไรอ่อนเราก็ใช้น้ำพ่นสเปร์ยเอา หรือชาวสวนบางท่านก็แนะนำให้เดินดูบ่อยๆ แล้วเขย่าต้นให้เพลี้ยหรือแมลงที่เก่าอยู่หล่น 😯 คำแนะนำ ให้ลดสารเคมี เปลี่ยนไปใช้สารกำจัดศตรูพืชประเภทที่ผลิตจากสมุนไพร ชีวภาพ หรือน้ำหมักต่างๆ เพื่อสุขภาพของท่านและไม่ทำลายธรรมชาติ แต่ยังคงแนะนำให้ใช้ระบบการดูแลฉีดพ่นารแบบนับวัน 1-4-7 ของท่าน รศ. ดร.รวี เสรฐภักดี ได้ผลที่สุด